Namen veranderen

Een tijd lang heb ik de Staatscourant met veel interesse gelezen. Niet vanwege de nieuwswaarde want zoals je weet staat er in de Staatscourant vooral oud nieuws, en worden er aankondigingen gedaan van nieuwe wetgeving. Maar de Staatscourant heeft ook een aparte sociale rubriek. Er wordt namelijk de officiële aankondiging gedaan van naamswijzigingen.

Je kunt niet tevreden zijn met een achternaam. Dan mag je onder bepaalde omstandigheden die naam laten veranderen. Een reden is bijvoorbeeld, als je kinderen hebt die anders heten dan jijzelf en je bent wel verantwoordelijk voor hun opvoeding. Dat was althans indertijd een wettig argument: een alleenstaande moeder kon na 5 jaar exclusieve opvoeding - vader deed niet meer mee - haar achternaam vragen voor haar kinderen. Als er een stiefvader was, kon die dat al doen na 3 jaar. Schande! dat is nu wel rechtgetrokken. En misschien is men niet meer verbaasd over verschillende achternamen in een gezin, zodat daar geen behoefte meer aan is.

Je kunt natuurlijk ook een achternaam hebben die je niet wilt. Zo zag ik de heer en mevrouw Augurkie de revue passeren, de families Pijper en Kutjes, er was een persoon geheten Stinkens, en niet iedereen zal blij zijn met de achternaam Sukkel. Voor dergelijke spijtoptanten was er de mogelijkheid om zich om te laten noemen met een naam die zoveel mogelijk leek op de vorige, maar toch als Nederlandse naam door de beugel kon. Ik weet nog dat de Augurkies inmiddels Augura zijn gaan heten, en dat is echt een verbetering nietwaar.

Ook voornamen kun je laten veranderen. Dat is wat minder omslachtig en hoeft niet helemaal met juridische procedures tot aan de Staatscourant. Mijn zus Thobias is daar een voorbeeld van. Zij kreeg bij de geboorte een andere voornaam, en in de loop der jaren begon zij die voornaam als een last te ervaren. Op zeker moment, ze was een weekend bij een vrouwenkamp, ergens in de jaren zeventig van de vorige eeuw, werd zij zich daarvan pas ten volle bewust. Een terloopse opmerking van mij, lang daarvoor, dat je wel degelijk je naam kunt veranderen, zette haar ertoe aan om naar de kantonrechter te stappen en haar naam officieel te veranderen in Thobias. Haar oude naam liet ze er maar bij staan, als tweede, een geste naar onze ouders. Want die vonden dat wel een moeilijk moment.

Voor de consequenties die Thobias trok uit haar gevoel heb ik wel bewondering. In mijn eigen situatie - een voornaam die wel mooi is maar moeilijk, en die verder nooit voorkomt - heb ik jaren moeten worstelen met de vraag hoe ik nu eigenlijk heet, en daarmee ook een beetje, wie ik nu eigenlijk ben. Ik heb besloten om met deze naam te leven, en die te gebruiken voor mijn creatieve momenten. Voor vrijwel alle andere momenten heb ik andere namen. Maar uiteindelijk is het toch zoals Neeltje Maria Min schreef:

Mijn moeder is mijn naam vergeten.
Mijn kind weet nog niet hoe ik heet.
Hoe moet ik mij geborgen weten?

Noem mij, bevestig mijn bestaan,
Laat mijn naam zijn als een keten.
Noem mij, noem mij, spreek mij aan,
o, noem mij bij mijn diepste naam.

Voor wie ik liefheb, wil ik heten.