Tuesday, January 10, 2012

Victoria van Hamsun - Ganzenliefde

Het boek 'Victoria' van de Nobelprijswinnaar Knud Hamsun was te leen in de bibliotheek. Het is niet zo dik, mooi om tussendoor te lezen, dus nam ik het mee en heb het vlot uitgelezen.

De recensie in Wikipedia is buitengewoon lovend, heeft het over een schrijnende schoonheid zoals deze ongelukkige liefde wordt beschreven. Met elke bladzij nam mijn verbazing toe, ik kon van verveling mijn aandacht niet meer goed bij het verhaal houden. Je ziet al van verre aankomen dat de twee wegens standsverschil niet bij elkaar passen. Bovendien is zij sociaal veel ontwikkelder dan hij, en beseft zich goed dat het niets kan worden. Maar ja, ze houdt zo van hem.

En dat vind ik dan het zwakke punt van het boek. Er wordt nergens duidelijk gemaakt waaruit de band tussen haar en hem nu eigenlijk bestaat. Jonkvrouw Victoria is verliefd, punt. Johannes de molenaarszoon ook, punt. Daarna wordt aan hun liefde niet meer getwijfeld, alleen de vraag hoe ze hem vorm kunnen geven wordt onoplosbaar. Een soort ganzenliefde dus. Op een cruciaal moment in hun jonge leven kruisen hun blikken, en dan zitten ze aan elkaar vast.

Victoria's vader verarmt. Dat Victoria met een rijke man moet trouwen, en dat Johannes als student aan het dichten slaat - overigens zonder voorbeelden van zijn 'succesvolle bundels' - zijn maar gevolgen van de situatie waarin ze verkeren. Voor hem is het schrijven een vervanging van zijn onbereikbare liefde. Zij probeert iets te maken van haar gedwongen relatie en is dan wel eens ambivalent, naar beide mannen.

Johannes wacht niet langer en verlooft zich nu maar met een jong meisje dat hij ooit van verdrinking heeft gered. Dan wordt Victoria's verloofde bij een jachtongeluk gedood. Victoria's vader brandt zijn eigen landhuis af, kennelijk een verzekeringskwestie. Na enige jaren is het jonge meisje er achter dat ze toch liever iemand van haar eigen leeftijd heeft, Johannes is weer alleen. Victoria komt erachter en realiseert zich dat Johannes nooit de moeite zal nemen om haar terug te winnen. Ze sterft en schrijft een afscheidsbrief vol dank en warmte aan Johannes die dit niet verdient.

Een sprookjesachtig verhaal, verteld in een wat kinderlijke taal. In 1898 was het vast spectaculair, vandaag zappen we snel naar een boeiender verhaal.

No comments: