Spillebenen

Als klein meisje was ik verzot op lezen. Ik las alles wat los en vast was, tot de opdruk op het toiletpapier. Maar het liefst natuurlijk boeken met mooie verhalen en mooie plaatjes. Een boek dat daar helemaal aan voldeed, was 'De Dordtse poorterszoon' van J.Snoep Jr.- 1e druk ƒ 0,80 en uiteraard van de verantwoorde uitgeverij.

Het vertelde het verhaal van de Hoekse en Kabeljauwse twisten, vanuit de visie van een jonge jongen daar in Dordrecht. Er werd natuurlijk veel gevochten, blauwe plekken werden uitgedeeld en de twee partijen, die van Dordt en die van Arkel konden elkaar niet luchten of zien. En waarom? Omdat Johanna van Beieren het leen van haar vader, graaf Albrecht van Holland, opvolgde en dus gravin van Holland door het leven ging. Daar zat hem nou net de zere teen. Zij was zijn dochter en niet zijn zoon. In die tijd was het niet vanzelf dat een dochter dezelfde rechten had als een zoon. Maar het leen, dat uitgegeven was, kende wel een verschil. Er bestond zwaardleen en spilleleen. De naam zegt het al: een zwaardleen mocht alleen aan de zoon worden vererfd, en een spilleleen mocht bij gebrek aan zonen ook naar een dochter.

En Jan van Arkel, haar neef, vond dat het leen van het graafschap Holland een zwaardleen was, graaf Albrecht vond, een spilleleen. En vererfde het dus aan Johanna. Johanna was bijzonder geliefd bij haar onderdanen en zo kwam het vanuit kasteel Ter Merwede tot grote strategieën tegen de opdringerige Jan van Arkel. Helaas, haar troepen werden in de pan gehakt en het kasteel afgebroken.

Maar nu vraag ik me af: Had Johanna van Beieren ook spillebenen?

Onlangs wandelde ik in de buurt van Lexmond en kwam door Schoonrewoerd. Er stonden nog twee huizen van de tijd van Jan van Arkel die hier zijn oorspronkelijke thuisbasis had. Wat was de schaal toen toch klein. Twee straten waren een grafelijk domein, een modderpoel was een half koninkrijk.
Nu is het er een prachtig natuurterrein. Ga er ook eens kijken! ook voor de mooie driedimensionale foto's van insecten en dieren. FF goed zoeken op het Oeverloperspad!