Jam en dilemma's

Het valt niet mee om vandaag de dag tegen de dertig te lopen. Dertigers ervaren veel onrust. Heb ik wel de juiste baan, moet ik kinderen nemen (sic), waar en hoe wil ik wonen, heb ik de juiste vrienden.... het valt ook allemaal niet mee.

De piramide van Maslov, daar zitten ze boven op. Dat is een onstabiel gevoel hoor. En als ze dan gekozen hebben, blijven ze zich vertwijfeld afvragen of het nou wel de juiste keuze was.
Je ziet ze wel rondlopen, met een mobieltje aan het oor, de buggy voor zich uit duwend, overleggend met partner wie deze keer de pizza's zal gaan halen. Oppas voor het feest van komend weekend, de voorbereidingen op de vakantie, de buren hebben nu een SUV gekocht, moeten wij niet ook eens... daardoorheen schemert maar steeds de vraag: "Is dit alles?"

Dat komt, zo schijnt, doordat er zoveel te kiezen valt in onze maatschappij en doordat ze eigenlijk alles al hebben. De onderzoekers Lyengar & Lepper hebben in 2000 de effecten van de toenemende keuzemogelijkheden experimenteel onderzocht, met jam.

Het bleek dat proefpersonen die kunnen kiezen uit zes soorten jam, meer tevreden zijn over hun keuze dan proefpersonen die kunnen kiezen uit vierentwintig soorten jam. De uitkomst van het onderzoek is dus: hoe meer er te kiezen valt, des te minder bevredigend het resultaat.

Het vervult me met een gevoel van mededogen. Welvaart leidt blijkbaar tot onbalans. En dan vooral voor vrouwen, zie het rapport De Meerkeuzemaatschappij uit 2003 van het Sociaal en Cultureel Planbureau. Juist vrouwen van 30 blijken burn out te krijgen of in de WAO te raken.
Wie het kind krijgt, mag het houden, zei men vroeger al, en dat is nog steeds zo.
Maar nu moet je ook je hypotheek helpen opbrengen, en er is dus geen tijd voor dat kind. Dat knaagt ook.
Vooral als je eigenlijk alles wilt - en dus niet kiezen wilt - wordt het leven te zwaar.

Dan zie ik mijzelf met mijn geliefde weer onder de vlierbessenstruik. Terug naar moeder natuur, die ook de gemakkelijkste niet is, maar wel duidelijk. In één seizoen kan er geplukt worden, en dan zes verschillende soorten vruchten, die je direct moet verwerken. Simpeler kan het niet. Geen dilemma's, geen keuze, gewoon lekkere jam.