Harderwijk

Een mooie stad is Harderwijk. Het is één van de Hanzesteden en daarvan zijn er 16 in Nederland. Van oudsher is dat een stad die in een verbond van steden door het huidige Duitsland, Nederland, Denemarken, Zweden en Letland een verbond hadden gesloten om samen handel te drijven. Ze hadden handelsposten tot in Venetië. Maar laat ik niet uitwijden. Harderwijk is een mooie stad.

Iets van de allure van vroeger kun je nog voelen bij de wandeling langs de IJsselmeeroever. Van de drukte van de stad kom je ineens in een rustig vaarwater, letterlijk en figuurlijk, met een ver uitzicht tot aan de wal van land aan de overzijde. Als je de vele moderne windmolens wegdenkt, kun je de kotters bijna zien uitvaren. De zwanen drijven statig langs de kant en mussen twitteren jawel, want dat is wat mussen doen, in de struiken. Een enkele hond probeert de temperatuur van het water met zijn voorpoot.
Achter je doemt de stadswal op, nog bijna helemaal intact, met daar bovenuit torenend de koepel van de grote kerk van Harderwijk. De lange en voorname geschiedenis van Harderwijk is nog terug te vinden in de oude straten. De stad had een eigen universiteit tot 1811, en er was een belangrijke militaire enclave vanwege het Oost-Indisch Leger. Later zijn daar ook andere militaire neergestreken. Een vriendin vertelde mij het verhaal dat haar opa had verteld.

In de eerste wereldoorlog waren er flink wat Belgen die het vertikten om tegen de Duitsers te vechten. Zij deserteerden en vluchtten naar Harderwijk. Nederland was immers neutraal in die oorlog. Daar vestigden zij zich en vormden een eigen groep 'allochtonen' avant la lettre, tot aan het eind van de oorlog. Toen mochten ze terug naar België, misschien weet een van de lezers of dat met een amnestie gepaard ging?

Maar helaas, vertelde opa, Nederland gooide roet in het eten. De Belgen mochten niet terug zolang België geen compensatie had betaald voor het onderdak en onderhoud van deze militairen door Nederland gedurende de oorlogsjaren. België was daar verontwaardigd over: het waren wèl deserteurs! Het gesteggel heeft ruim anderhalf jaar aangehouden. Toen bond België in, er werd betaald, en de ex-militairen mochten terug. Opa vertelde dat Harderwijk meteen een stuk minder gezellig werd. In al die jaren van jonge heren zonder bezigheid was er een bloeiende bedrijfstak bijgekomen, u raadt het al, met vrolijke jonge meisjes..... Toen de jongens vertrokken was het uit met de pret. Ook voor Harderwijkse jongens zoals opa. Maar het verhaal heeft hij kunnen doorgeven, dus hij heeft toch een meisje gevonden!